THIẾT KẾ TRUYỆN TRANH HỖ TRỢ DẠY HỌC PHẦN “CƠ SỞ HÓA HỌC CHUNG” (HÓA HỌC LỚP 10)
DOI:
https://doi.org/10.18173/2354-1075.2025-0122Từ khóa:
truyện tranh, Cơ sở Hóa học chung, ChatGPT, dạy học hóa học, học liệu sốTóm tắt
Trong bối cảnh đổi mới phương pháp dạy học hóa học theo định hướng phát triển năng lực, việc sử dụng học liệu số hỗ trợ học sinh tiếp cận các nội dung kiến thức mang tính trừu tượng, khái quát là cần thiết. Nghiên cứu này nhằm thiết kế truyện tranh như một loại học liệu số để hỗ trợ dạy học phần “Cơ sở Hóa học chung” (Lớp 10). Tác giả sử dụng ChatGPT để hỗ trợ xây dựng kịch bản và tạo hình ảnh minh họa cho truyện tranh. Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng truyện tranh được xây dựng với 8 tiêu chí, đảm bảo các yêu cầu đối với truyện tranh và phù hợp với mục tiêu giáo dục. Dựa trên quy trình thiết kế với 6 bước đã đề xuất, bốn truyện tranh minh họa đã được xây dựng và thực hiện điều tra bằng bảng hỏi trên 110 học sinh và 31 giáo viên môn Hóa học Trung học phổ thông trên địa bàn Hà Nội và Hải Dương. Kết quả khảo sát cho thấy các truyện tranh được đánh giá tích cực về tính chính xác khoa học, tính hấp dẫn, khả năng khơi gợi hứng thú học tập và tính khả thi trong thực tiễn giảng dạy. Nghiên cứu khẳng định thiết kế truyện tranh với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo là một hướng tiếp cận khả thi, góp phần đổi mới học liệu và phương pháp dạy học hóa học ở trường phổ thông.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Tài liệu tham khảo
[1] Bộ Giáo dục & Đào tạo, (2018). Chương trình Giáo dục phổ thông – Môn Hóa học (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018).
[2] WWD Sones, (1944). The Comics and Instructional Method. The Journal of Educational Sociology, 18(4), 232-240. https://www.jstor.org/stable/i313687.
[3] Lamminpää J & Vesterinen VM, (2020). Draw-a-science-comic: Alternative prompts and the presence of danger. International Journal on Math, Science and Technology Education, 8(1), 319-339. DOI:10.31129/LUMAT.8.1.1385.
[4] Anggraeni SW, Alpian Y, Prihamdani D & Damayanti T, (2023). Development of comic-based teaching materials in elementary schools. Indonesian Journal of Social Research, 5(1), 23-35. DOI: 10.30997/ijsr.v5i1.263.
[5] Fitria Y, Malik A, Mutiaramses, Halili SH & Amelia R, (2023). Digital comic teaching materials: It’s role to enhance student’s literacy on organism characteristic topic. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 19(10). DOI: 10.29333/ejmste/13573.
[6] Badeo JMO & Ong Kian Koc BCU, (2021). Use of a comic-based learning module in Physics to enhance students’ achievement and motivation. Science Education International, 32(2), 131-136. DOI: 10.33828/sei.v32.i2.6.
[7] Amalliyah N, Setiawan W, Hidayatullah B, Malik FA & Nurwahid M, (2025). Development of a mathematical comic to improve student learning achievement. International Journal on Advanced Science, Education, and Religion, 8(1), 128-137.
[8] Sipayung TN, Simanjuntak SD, Wijaya A & Sugiman S, (2020). The effect of comic-based realistic mathematics approach on students’ learning motivation and conceptual understanding. Journal of Physics: Conference Series, 1538(1), 012111. DOI: 10.1088/1742-6596/1538/1/012111.
[9] Topkaya Y, (2016). The impact of instructional comics on the cognitive and affective learning about environmental problems. Education and Science, 41(187), 199-219. DOI: 10.15390/EB.2016.5713.
[10] BTT Mai, (2024). Truyện tranh - Nguồn tài nguyên giáo dục trong dạy và học về lịch sử Việt Nam. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội, 111(2024). https://vjol.info.vn/index.php/jshou/article/view/92571.
[11] Templer B, (2009). Graphic novels in the ESL classroom. [Online]. Available: https://www.researchgate.net/publication/26626104.
[12] Yang G, (2008). Graphic novels in the classroom. Language Arts, 85, 185-192.
[13] Weitkamp E & Burnet F, (2007). The chemedian brings laughter to the chemistry classroom. International Journal of Science Education, 29(15), 1911-1929. DOI: 10.1080/09500690701222790.
[14] Agnaldo A, Souza DDD, Santos PMM, de Sousa e Silva KK, Saldanha TCB & Weber KC, (2013). Introducing comics as an alternative scientific narrative in chemistry teaching. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(8), 1-14.
[15] Okolie JA, Barakat SM, Smith EK, Ogbaga CC, Iorember PT, Jellason NP, (2025). A team-based activity integrated with comics for introducing the Sustainable Development Goals in classrooms. Education for Chemical Engineers, 51, 9-19. DOI:10.1016/j.ece.2025.01.004.
[16] Topkaya Y, Batdı V, Durmuş B & Özkaya A, (2023). The Effectiveness of Using Comics in Education: A Metaanalytic and Meta-thematic Analysis Study. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi (AKEF) Dergisi, 5(3), 922-940.
[17] NV Đại, ĐTV Anh & KP Hảo, (2023). Quy trình tổ chức hoạt động sáng tác truyện tranh thực tiễn hóa học cho học sinh Trung học phổ thông theo mô hình Dạy học kết hợp. Tạp chí Giáo dục, 23(7-Số đặc biệt), 100-106.
[18] PT Hà, NTT Hường, HM Tường, NK Linh, NTM Hòa & NV Đại, (2025). Sử dụng các công cụ tin học trong thiết kế truyện tranh thực tiễn hóa học. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, 3(03), 155-165.
[19] Novianti R & Putra A, (2020). Development of chemistry comics as alternative learning media on electrolyte and non electrolyte solution for Grade X SMA. International Journal of Research and Review, 7(9), 25.
[20] Hosler J & Boomer KB, (2011). Are comic books an effective way to engage nonmajors in learning and appreciating science?. CBE Life Sciences Education, 10(3), 309-317. DOI: 10.1187/cbe.10-07-0090.
[21] Okolie JA & St.Denis RL, (2024). Exploring hydrogen production: a comic-based educational approach. Matter, published online, April 03, 2024. DOI: 10.1016/j.matt.2024.02.010.
[22] Mayer RE & Moreno R, (2003). Nine ways to reduce cognitive load in multimedia learning. Educational Psychologist, 38, 43-52.
[23] Lin SF & Lin HS, (2016). Learning nanotechnology with texts and comics: the impacts on students of different achievement levels. International Journal of Science Education, 38(8), 1373-1391. DOI: 10.1080/09500693.2016.1191089.
