NGHỆ THUẬT HƯ CẤU NGƯỜI KỂ CHUYỆN TRONG TIỂU THUYẾT LỊCH SỬ VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI
DOI:
https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0013Từ khóa:
tiểu thuyết lịch sử, người kể chuyện, hư cấuTóm tắt
Bài viết khảo sát sự đa dạng của hình thức trần thuật trong tiểu thuyết lịch sử Việt Nam đương đại, từ đó làm rõ vai trò người kể chuyện trong việc kiến tạo diễn ngôn lịch sử. Nghiên cứu sử dụng phương pháp loại hình và phương pháp hệ thống – cấu trúc, kết hợp với thao tác phân tích – tổng hợp nhằm nhận diện những đặc điểm cơ bản của nghệ thuật trần thuật. Kết quả nghiên cứu chỉ ra hình thức trần thuật trong tiểu thuyết lịch sử đã có sự vận động từ mô hình người kể chuyện toàn tri sang những dạng thức linh hoạt hơn như hạn tri, đa điểm nhìn, đa giọng điệu. Lịch sử trong tiểu thuyết không còn được trình bày như một dòng chảy khách quan tuyến tính mà trở thành một quá trình kiến tạo mang đậm dấu ấn chủ thể sáng tạo của nhà văn. Sự đổi mới hình thức trần thuật góp phần mở rộng khả năng biểu đạt, phản ánh xu hướng hiện đại hóa của tiểu thuyết lịch sử trong văn học Việt Nam đương đại.
Tài liệu tham khảo
[1] NV Hùng, (2014). Điểm nhìn tự sự của hình thức kể chuyện từ ngôi thứ nhất trong tiểu thuyết lịch sử Việt Nam sau 1986, Tạp chí Khoa học Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh, (55),49 – 62.
[2] TT Nhật & NTT Hằng, (2021). Điểm nhìn và giọng điệu trần thuật khi miêu tả nhân vật anh hùng trong tiểu thuyết lịch sử Việt Nam sau 1975, Tạp chí Khoa học Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh (4), 731 – 743.
[3] TĐ Sử (chủ biên), (2004). Tự sự học – Một số vấn đề lí luận và lịch sử. NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.
[4] TĐ Sử (chủ biên), (2005). Giáo trình Lí luận văn học, tập 2, Tác phẩm và thể loại văn học. NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.
[5] LN Ân, (2004). 150 thuật ngữ văn học. NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội.
[6] NV Dân, (2006). Phương pháp luận nghiên cứu văn học. NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội.
[7] NM Giác, (2003). Sông Côn mùa lũ, tập 2, NXB văn học, Trung tâm Nghiên cứu Quốc học Hà Nội.
[8] NT Siêu, (1929). Đinh Tiên Hoàng. Nhà in Nhật Nam, Hà Nội.
[9] NX Khánh, (2010). Hồ Quý Ly. NXB Phụ nữ, Hà Nội.
[10] NT Siêu, (1935). Trần Nguyên chiến kỷ, Nhà in Nhật Nam, Hà Nội.
[11] NT Siêu, (1935). Việt Thanh chiến sử, Nhà in Nhật Nam, Hà Nội.
[12] LĐ Danh, (2006). Tây Sơn bi hùng truyện. NXB Văn hóa Thông tin, Hà Nội.
[13] HQ Hải. (2010). Tám triều vua Lý, tập 4, “Con đường định mệnh”. NXB Phụ nữ, Hà Nội.
[14] HQ Hải, (2010). Bão táp triều Trần, tập 6, “Vương triều sụp đổ”. NXB Phụ nữ, Hà Nội.
[15] HQ Hải, (2010). Tám triều vua Lý, tập 1, “Thiền sư dựng nước”. NXB Phụ nữ, Hà Nội.
[16] N Dao, (2007). Đất trời. NXB Đà Nẵng, Đà Nẵng.
[17] HQ Hải, (2010). Bão táp triều Trần, tập 1, “Bão táp cung đình”. NXB Phụ nữ, Hà Nội.



