BẠO LỰC TINH THẦN TRONG MỐI QUAN HỆ HẸN HÒ Ở SINH VIÊN
DOI:
https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0058Từ khóa:
Bạo lực tinh thần, mối quan hệ hẹn hò, sinh viên, yếu tố ảnh hưởng, biểu hiệnTóm tắt
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm tìm hiểu thực trạng mức độ và biểu hiện bạo lực tinh thần trong mối quan hệ hẹn hò ở sinh viên và các yếu tố ảnh hưởng đến bạo lực tinh thần ở sinh viên. Nghiên cứu thực hiện theo thiết kế cắt ngang với phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên thuận tiện. Tổng số 333 sinh viên từ năm thứ nhất đến năm thứ tư ở một số trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội tham gia nghiên cứu bằng việc trả lời phiếu khảo sát do nhóm nghiên cứu thiết kế. Kết quả phân tích sử dụng các phép thống kê mô tả và suy luận cho thấy sinh viên trong mẫu nghiên cứu có bị bạo lực tinh thần trong mối quan hệ hẹn hò và phần lớn ở mức trung bình (ĐTB = 1,92); trong đó biểu hiện chịu đựng kiểm soát là phổ biến nhất (ĐTB = 1,96). Mức độ bạo lực tinh thần trong mối quan hệ hẹn hò của sinh viên không có sự khác biệt theo các tiêu chí như: giới tính, năm học, khối ngành. Trong các yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ gây ra bạo lực tinh thần cho đối phương trong mối quan hệ hẹn hò được nghiên cứu, yếu tố văn hóa và định kiến giới có ảnh hưởng nhiều nhất (r = 0,64); trong khi đó xu hướng chịu đựng bạo lực tinh thần trong mối quan hệ hẹn hò chịu ảnh hưởng nhiều nhất bởi yếu tố kiểu gắn bó (r = 0,47). Nghiên cứu cũng phát hiện sự chồng chéo vai trò giữa người gây ra bạo lực tinh thần với người bị bạo lực tinh thần. Những nguyên nhân và bàn luận về kết quả nghiên cứu cũng được đề cập trong bài báo này.
Tài liệu tham khảo
- Anderson, K. M., & Danis, F. S. (2007). Collegiate Sororities and Dating Violence: An Exploratory Study of Informal and Formal Helping Strategies. Violence Against Women, 13(1), 87–100. https://doi.org/10.1177/1077801206294808
- Atay, Ş. (2021). Psychological aggression among dating university students: The prediction of attachment styles, rejection sensitivity, and self-compassion (Master’s thesis, Middle East Technical University). https://open.metu.edu.tr/handle/11511/89782
- Bowlby, J. (1982). Attachment and loss: Vol. 1. Attachment (2nd ed.). Basic Books.
- Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Tổng cục Thống kê và Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam (2020). Báo cáo Điều tra quốc gia về Bạo lực đối với Phụ nữ ở Việt Nam năm 2019 - Hành trình để thay đổi.
- Connell, R. W. (2005) (2nd ed.). Masculinities. University of California Press.
- Dodaj, A., Sesar, K., & Šimić, N. (2020). Impulsivity and empathy in dating violence among a sample of college females. Behavioral Sciences, 10(7), 117. https://doi.org/10.3390/bs10070117
- Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. W. W. Norton & Company.
- Foshee, V. A. (1996). Gender differences in adolescent dating abuse prevalence, types and injuries. Health Education Research, 11(3), 275-286. https://academic.oup.com/her/article/11/3/275/553650
- Flood, M., & Pease, B. (2009). Factors influencing attitudes to violence against women. Trauma, Violence, & Abuse, 10(2), 125-142. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1524838009334131
- Follingstad, D. R., Rutledge, L. L., Berg, B. J., Hause, E. S., & Polek, D. S. (1990). The role of emotional abuse in physically abusive relationships. Journal of Family Violence, 5(2), 107-120. https://doi.org/10.1007/BF00978514
- García-Ruiz, M.; Ruiz-Fernández, M.D.; Jiménez-Lasserrotte, M.d.M.; Fernández-Medina, I.M.; Ventura-Miranda, M. (2024). Gender-Based Dating Violence and Social Media among Spanish Young People: A Qualitative Study. Behavioral Sciences, 14, 575. https://doi.org/10.3390/bs14070575
- Hazan, C., & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511-524. https://psycnet.apa.org/record/1987-31742-001
- Hines, D. A., & Saudino, K. J. (2003). Gender differences in psychological, physical, and sexual aggression among college students using the Revised Conflict Tactics Scales. Violence and Victims, 18(2), 197-217. https://connect.springerpub.com/content/sgrvv/18/2/197
- Lê, M.N., Nguyễn, T.T.H., Hoàng, A.P., Bùi, T.T.H., Đàm, T.V.A., Trần, A.K. (2026). Tư vấn, hỗ trợ thanh niên, sinh viên bị bạo lực hẹn hò. NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.
- Muñoz-Rivas, M. J., Graña, J. L., O’Leary, K. D., & González, M. P. (2007). Aggression in adolescent dating relationships: Prevalence, justification, and health consequences. Journal of Adolescent Health, 40(4), 298-304. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2006.11.137
- Nguyễn, H.M. (2019). Bạo lực gia đình ở Việt Nam: Thực trạng và các yếu tố xã hội ảnh hưởng. Tạp chí Gia đình và Giới, 3, 12-22.
- Nguyễn, T.T.Q. (2020). Bạo lực tinh thần trong các mối quan hệ thân mật: Tiếp cận từ góc độ tâm lí xã hội. Tạp chí Khoa học Xã hội, 5, 45-54.
- Nguyễn, L.H.A & Nguyễn, T.M.H. (2026). Thực trạng bạo lực hẹn hò và một số yếu tố liên quan của sinh viên tại một số trường đại học ở Hà Nội năm 2024–2025. Tạp chí Y học Dự phòng, 36(2, Phụ bản), 59-70. https://doi.org/10.51403/0868-2836/2026/3097
- Rubio-Garay, F. J., Carrasco-González, M., & Fariña, F. (2017). The prevalence of dating violence based on bibliographic, contextual and methodological variables: A systematic review. Papeles del Psicólogo, 38(3), 163-171. https://www.papelesdelpsicologo.es/English/2839.pdf
- Shorey, R. C., Cornelius, T. L., & Bell, K. M. (2008). Behavioral theory and dating violence: A framework for prevention programming. The Journal of Behavior Analysis of Offender and Victim Treatment and Prevention, 1(4), 1-13. https://doi.org/10.1037/h0100452
- Sampaio, B., Fávero, M., Lanzarote-Fernández, M. D., Sousa-Gomes, V., & Moreira, D. (2026). Adverse Childhood Experiences, Attachment, and Intimate Partner Violence: A Review. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 35(3), 460-474. https://doi.org/10.1080/10926771.2026.2627574
- Straus, M. A., Hamby, S. L., Boney-McCoy, S., & Sugarman, D. B. (1996). The Revised Conflict Tactics Scales (CTS2): Development and preliminary psychometric data. Journal of Family Issues, 17(3), 283-316. https://doi.org/10.1177/019251396017003001
- Simpson, J. A., Rholes, W. S., & Nelligan, J. S. (1992). Support seeking and support giving within couples in an anxiety-provoking situation: The role of attachment styles. Journal of Personality and Social Psychology. https://psycnet.apa.org/record/1992-37692-001
- Smith, D. M., & Donnelly, J. (2000). Adolescent Dating Violence: A Multi-Systemic Approach of Enhancing Awareness in Educators, Parents, and Society. Journal of Prevention & Intervention in the Community, 21(1), 53-64. https://doi.org/10.1300/J005v21n01_04
- Wolfe, D. A., & Jaffe, P. G. (1999). Emerging Strategies in the Prevention of Domestic Violence. The Future of Children, 9(3), 133-144. https://doi.org/10.2307/1602787
- Zweig, J. M., Dank, M., Yahner, J., & Lachman, P. (2013). The rate of cyber dating abuse among teens and how it relates to other forms of teen dating violence. Journal of Youth and Adolescence, 42(7), 1063-1077. https://doi.org/10.1007/s10964-013-9922-8
