THỰC TRẠNG SỨC KHỎE VÀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN DỊCH VỤ Y TẾ CỦA NGƯỜI CAO TUỔI TẠI ĐÔ THỊ ĐÀ LẠT: HƯỚNG TỚI MÔ HÌNH CHĂM SÓC TÍCH HỢP

Các tác giả

  • Võ Thuấn Trường Đại học Đà Lạt, Lâm Đồng, Việt Nam
  • Vũ Mộng Đóa Trường Đại học Đà Lạt, Lâm Đồng, Việt Nam
  • Đỗ Văn Toản Trường Đại học Đà Lạt, Lâm Đồng, Việt Nam

DOI:

https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0056

Từ khóa:

Người cao tuổi, già hóa dân số, tiếp cận dịch vụ y tế, chăm sóc tích hợp, đô thị Đà Lạt

Tóm tắt

Nghiên cứu về quá trình già hóa dân số này được đặt trong bối cảnh đặc thù của đô thị Đà Lạt, nơi có những tác động riêng biệt từ điều kiện tự nhiên và khí hậu cao nguyên. Bài viết sử dụng thiết kế định lượng mô tả, thông qua khảo sát cắt ngang với quy mô mẫu n = 301 người cao tuổi, kết hợp phân tích tài liệu thứ cấp nhằm đánh giá sức khỏe đa chiều và năng lực tiếp cận dịch vụ y tế. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, dù tỉ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt mức rất cao (98,3%) và phần lớn có nguyện vọng “lão hóa tại gia”, người cao tuổi vẫn đang đối mặt với gánh nặng bệnh mạn tính lớn (66,8%) cùng các vấn đề về suy giảm vận động và sức khỏe tinh thần - xã hội. Việc thụ hưởng dịch vụ thực tế vẫn còn hạn chế do những rào cản về thiếu hụt thông tin dịch vụ chăm sóc tại nhà, thủ tục hành chính và gánh nặng tài chính. Dựa trên các phát hiện thực chứng, nghiên cứu định hướng phát triển mô hình chăm sóc tích hợp cho người cao tuổi tại đô thị Đà Lạt, nhấn mạnh sự cần thiết của việc lấy chăm sóc tại nhà và cộng đồng làm trọng tâm, chuyển dịch hệ thống y tế sang quản lí bệnh mạn tính kết hợp với công tác xã hội để đảm bảo an sinh toàn diện cho người cao tuổi.

Tài liệu tham khảo

- Cục Thống kê (2025). Dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024-2074. Hà Nội. https://www.nso.gov.vn/wp-content/uploads/2025/12/Bao-cao-du-bao-dan-so-vn_final-3.pdf

- Đoàn, T. N. T. & nnk. (2023). Các nhân tố tác động đến việc sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh của người cao tuổi Việt Nam. Kinh tế và Phát triển, 316, 13-23. https://doi.org/10.33301/JED.VI.1367

- Hoàng, B. T. (2017). Giáo trình Xã hội học sức khỏe. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.

- Katz, S. & nnk. (1963). Studies of Illness in the Aged: The Index of ADL: A Standardized Measure of Biological and Psychosocial Function. JAMA, 185(12), 914-919.

- Lê, H. T. Q. A. & nnk. (2020). Các vấn đề sức khỏe thường gặp và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại thành phố Huế. Tạp chí Y Dược học, 10(2), 50-57. https://doi.org/10.34071/jmp.2020.2.8

- Lubben, J. & nnk. (2006). Performance of an Abbreviated Version of the Lubben Social Network Scale Among Three European Community-Dwelling Older Adult Populations. The Gerontologist, 46(4), 503-513.

- McCormack, M. C. & nnk. (2017). Colder temperature is associated with increased COPD morbidity [1601501]. Eur Respir J, 49. https://doi.org/10.1183/13993003.01501-2016

- Ministry of Health & nnk. (2023). Overview on population ageing and health care and policies for the elderli in Vietnam The 21st ASEAN & Japan High-Level Officials Meeting on Caring Societies, Oita, Japan. https://www.mhlw.go.jp/content/10500000/001276797.pdf

- Ngân hàng Thế giới, & Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản. (2021). Việt Nam: Thích ứng với xã hội già hóa. www.worldbank.org

- Nguyễn, N. N., & Philip, O. K. (2019). Tầm nhìn hệ thống an sinh xã hội Việt Nam đến năm 2030. Nguồn: Ngân hàng Thế giới, worldbank.org/curated/en/359401600402195453/pdf

- Nguyễn, T. T. T. & nnk. (2024). Chuẩn hoá bộ câu hỏi sàng lọc trầm cảm người cao tuổi - Geriatric Depression Scale-15 short form sang tiếng Việt. Tạp chí Khoa học sức khoẻ, 2(2). https://doi.org/10.59070/jhs020224018

- Phòng Thống kê Xã hội - Thống kê tỉnh Lâm Đồng. (2025). Tổng hợp dân số trung bình thành phố Đà Lạt 2020-2024.

- Quỹ dân số Liên Hợp Quốc, & Tổ chức Hỗ trợ Người cao tuổi quốc tế. (2012). Già hóa trong Thế kỉ 21: Thành tựu và Thách thức - Báo cáo tóm tắt. 3-4, 6-8, 11. https://www.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNFPA-Exec-Summary_VN.pdf

- Thomas Trang. (1998). Vấn đề người cao tuổi Việt Nam ở Úc. Việt Nam học - Kỉ yếu Hội thảo Quốc tế lần thứ 1, Hà Nội.

- Võ, T., & Phạm, V. T. (2018). Tổng quan mô hình công tác xã hội với người cao tuổi ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học Đại học Đà Lạt, 8(4), 22-33.

- World Health Organization. (1946). Constitution of the World Health Organization.

Tải xuống

Đã Xuất bản

2026-06-17

Số

Chuyên mục

Bài viết

Cách trích dẫn

Thuấn, V., Mộng Đóa, V., & Văn Toản, Đỗ. (2026). THỰC TRẠNG SỨC KHỎE VÀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN DỊCH VỤ Y TẾ CỦA NGƯỜI CAO TUỔI TẠI ĐÔ THỊ ĐÀ LẠT: HƯỚNG TỚI MÔ HÌNH CHĂM SÓC TÍCH HỢP. Tạp Chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội: Khoa học Xã hội, 71(3), 171-180. https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0056