VÀI NÉT VỀ NHẠC ĐIỆU TRONG THƠ CỦA MỘT SỐ NHÀ THƠ DẤN THÂN Ở MIỀN NAM GIAI ĐOẠN 1954 – 1975

Các tác giả

  • Trần Thanh Bình Trường Đại học Sài Gòn, Hồ Chí Minh, Việt Nam

DOI:

https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0026

Từ khóa:

thủ pháp, nhạc điệu, Ngô Kha, Trần Quang Long, miền Nam

Tóm tắt

Bài viết tập trung vào về vấn đề các thủ pháp tạo nhạc điệu trong thơ của một số nhà thơ dấn thân ở miền Nam giai đoạn 1954–1975. Mục tiêu là nhận diện và phân tích các thủ pháp tạo nhịp, thủ pháp điệp và sự phối hợp vần điệu nhằm làm rõ đặc trưng nhạc tính trong sáng tác của họ. Bài viết sử dụng các phương pháp khảo sát định tính lẫn định lượng, phân tích văn bản thơ dựa trên cách tiếp cận ngôn ngữ học, đồng thời tiến hành đo đếm các yếu tố như nhịp, vần, cao độ, trường độ, độ vang để nhận diện hiệu ứng nhạc tính. Bài viết tiếp cận ngữ liệu thơ của các nhà thơ có xu hướng đấu tranh xã hội như Ngô Kha, Trần Quang Long, Nguyễn Quốc Thái và Lê Văn Ngăn. Qua đó, bài viết phát hiện, thơ của các nhà thơ này có sự linh hoạt và hiệu quả trong nhạc điệu, vừa góp phần biểu đạt cảm xúc, vừa phản ánh tinh thần dấn thân của họ. Kết quả, bài viết đóng góp thêm góc nhìn ngôn ngữ học vào nghiên cứu thơ dấn thân miền Nam giai đoạn 1954 -1975.

Tài liệu tham khảo

- Bùi, C. H. (1983). Góp phần tìm hiểu nghệ thuật thơ ca. NXB Khoa học Xã hội.

- Bùi, C. H. (2000). Tiếp cận nghệ thuật thơ ca. NXB Văn hóa Thông tin.

- Bửu, N., & Phạm, T. A. N. (Chủ biên). (2013). Hành trình thơ, hành trình dấn thân và ngôi nhà vĩnh cửu. NXB Hội Nhà văn.

- Đào, T. (1990). Nhịp chẵn, nhịp lẻ trong lục bát. Tạp chí Ngôn ngữ, (3), 38–41.

- Đặng, T. T., Trần, P. N., & Nguyễn, M. T. (Biên soạn). (2006). Thái Ngọc San: Khát vọng và tình ca để lại. NXB Trẻ.

- Huỳnh, N. P. (2007). Trường phái Hình thức Nga. NXB Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

- Lê, B. H., Trần, Đ. S., & Nguyễn, K. P. (Đồng chủ biên). (2006). Từ điển thuật ngữ văn học. NXB Giáo dục.

- Lê, H. N. (Biên soạn). (2015). Thơ Lê Văn Ngăn. NXB Thuận Hóa.

- Mã, G. L. (1997). Tìm hiểu thơ. NXB Thanh Niên.

- Nguyễn, H. N. (Chủ biên). (2005). Trần Quang Long – cuộc đời và tác phẩm. NXB Thuận Hóa.

- Nguyễn, P. C. (1987). Ngôn ngữ thơ. NXB Đại học & Giáo dục Chuyên nghiệp.

- Nguyễn Bùi Vợi. (Chủ biên). (2005). Thơ Việt Nam thế kỉ XX. NXB Giáo dục.

- Nhiều tác giả. (1993). Tiếng hát những người đi tới. NXB Thành phố Hồ Chí Minh.

- Nhiều tác giả. (2015). Phan Duy Nhân, thơ và đời. NXB Đà Nẵng.

- Trần, T. (Chủ biên). (2005). Viết trên đường tranh đấu. NXB Thuận Hóa.

- Trần, T. K. (2009). Cấu trúc nhịp thơ và quan hệ của nó với đổi mới thơ. Tạp chí Sông Hương, (1), 55.

- Trịnh, B. Đ (2002). Chủ nghĩa cấu trúc và văn học. NXB Văn học.

- Võ, Q. (2001). Thơ một thuở xuống đường. NXB Thuận Hóa.

- Xuân, D. (1984). Công việc làm thơ. NXB Văn học.

Tải xuống

Đã Xuất bản

2026-04-25

Số

Chuyên mục

Bài viết

Cách trích dẫn

Thanh Bình, T. (2026). VÀI NÉT VỀ NHẠC ĐIỆU TRONG THƠ CỦA MỘT SỐ NHÀ THƠ DẤN THÂN Ở MIỀN NAM GIAI ĐOẠN 1954 – 1975. Journal of Science Social Science, 71(2), 68-78. https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0026