HÌNH TƯỢNG NGƯỜI PHỤ NỮ ĐỊNH MỆNH TRONG TIỂU THUYẾT TRINH THÁM CỦA BORIS AKUNIN (KHẢO SÁT QUA CÁC TÁC PHẨM NỮ HOÀNG MÙA ĐÔNG, CÁI CHẾT CỦA ACHILLES, LỄ ĐĂNG QUANG VÀ NGƯỜI TÌNH CỦA THẦN CHẾT)
DOI:
https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0042Từ khóa:
người phụ nữ định mệnh, Boris Akunin, người phụ nữ thiên sứ, người phụ nữ nổi loạn, tính lưỡng trịTóm tắt
Người phụ nữ định mệnh là một trong những hình tượng tiêu biểu có sức sống bền bỉ trong nền văn học Nga cổ điển. Hình mẫu này khi đi vào sáng tác trinh thám của Boris Akunin được giải thiêng và tái cấu trúc sâu sắc. Trong chuỗi tiểu thuyết về thám tử Erast Fandorin, nhà văn trinh thám vẫn đặt người phụ nữ vào trung tâm truyện kể nhưng không còn gắn liền với vai trò cứu rỗi thiêng liêng mà tồn tại như những cá nhân phức tạp, đầy tham vọng và quyền lực, có khả năng điều khiển và thay đổi số phận nam giới. Bằng cách đưa người nữ trở về với bản nguyên đời thường, Akunin đã tạo ra những biến thể mới mẻ, hấp dẫn và giàu chiều sâu, từ đó mở ra nhiều suy ngẫm cho độc giả về vai trò của tính nữ trong xã hội hiện đại.
Tài liệu tham khảo
- Akunin, B. (2004). The winter queen (Andrew Bromfield trans). Random House.
- Akunin, B. (2006). The death of Achilles (Andrew Bromfield trans). Phoenix.
- Akunin, B. (2011). He lover of Death (Andrew Bromfield trans). Weidenfeld & Nicolson.
- Akunin, B. (2020). The coronation (Andrew Bromfield trans). The Mysterious Press.
- Bakhtin, M. M. (2003). Lí luận và thi pháp tiểu thuyết (Phạm Vĩnh Cư tuyển chọn và dịch). NXB Hội Nhà văn, Hà Nội.
- Baraban, E. V. (2004). A Country Resembling Russia: The Use of History in Boris Akunin’s Detective Novels. The Slavic and East European Journal, 48(3), 396–420, http://www.jstor.org/stable/3220068
- Bronfen, E. (1992). Over her dead body: Death, femininity and the aesthetic. Manchester University Press.
- Bronfen, E. (2004). Femme Fatale: Negotiations of Tragic Desire. New Literary History, 35(1), 103–116, http://www.jstor.org/stable/20057823
- Bulgakov, M. (2024). Nghệ nhân và Margarita (Đoàn Tử Huyến dịch). NXB Lao động.
- Doane, M. A. (1991). Femmes fatales: Feminism, film theory, psychoanalysis. Routledge.
- Dostoevsky, F. M. (2021). Chàng ngốc (Võ Minh Phú dịch). NXB Văn học.
- Dostoevsky, F. M. (2026). Anh em nhà Karamazov (Phạm Mạnh Hùng dịch). NXB Hà Nội.
- Gresta, E. (2015). From Moscow to London and Return: Some Perspectives on Boris Akunin’s Erast Fandorin Series. Toronto Slavic Quarterly, No 55, 1–8.
- Kalganova, V. E. & Mikhailov, E. L. (2014). Интертекстуальность как текстообразующий механизм романа Бориса Акунина «Азазель» [Intertextuality as a text-forming mechanism in Boris Akunin’s novel “Azazel”]. Пушкинские чтения, 119–127 (in Russian).
- Lobin, A. M. (2022). Эволюция образа главного героя в цикле романов Б. Акунина «Приключения Эраста Фандорина» [The Evolution of the Image of the Protagonist in the Cycle of Novels by B. Akunin “The Adventures of Erast Fandorin”]. Филологический класс, 27(1), 154–165 (in Russian).
- Lyotard, J. F. (2007). Hoàn cảnh hậu hiện đại (Ngân Xuyên dịch). NXB Tri thức, Hà Nội.
- Mulcahy, R. A. (2013). A Hero of Two Times: Erast Fandorin and the Refurbishment of Genre [Doctoral dissertation, The Ohio State University].
- Mulvey, L. (1975). Visual pleasure and narrative cinema. Screen, 16(3), 6–18.
- Ostrovsky, A. N. (2014). Giông tố; Cô gái không của hồi môn; Tài năng và những người hâm mộ (Đỗ Lai Thuý dịch). NXB Thế giới.
- Pasternak, B. (2019). Bác sĩ Zhivago (Lê Khánh Trường dịch). NXB Văn học, Hà Nội.
- Phạm, G. L. (2018). Mô hình nhân cách thiên sứ: Từ tư tưởng cứu thế Nga đến văn học. Tạp chí Nghiên cứu Châu Âu, 10 (217), 43–54.
- Praz, M. (1933). The romantic agony (Angus Davidson trans). Oxford University Press.
- Segal, N. (2017). The “femme fatale”: A literary and cultural version of femicide. Qualitative Sociology Review, 13(3), 102–117, DOI: 10.18778/1733-8077.13.3.07
- Tolstoy, L. N. (2018). Anna Karenina (Nhị Ca và Dương Tường dịch). NXB Hội Nhà văn, Hà Nội.
- Zubakova, N. V. (2012). «Русская классика — это рулёз»: интертекстуальность в романе Б. Акунина [“Russian classics are cool”: Intertextuality in Boris Akunin’s novel]. Русская речь, No 6, 26–29 (in Russian).
