VẤN ĐỀ “VĂN LÀ NGƯỜI” TRONG QUAN NIỆM VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM

Tóm tắt

Vai trò, vị trí của văn học đối với đời sống con người luôn được quan tâm từ xưa đến nay. Xác định điều đó cũng có nghĩa là xác định sự tồn tại của văn học trong xã hội. Nếu như ngày nay người ta hay đề cập đến “văn học là nhân học”, thì người xưa bàn luận khá nhiều về “văn là người”. Vấn đề này được quan tâm từ rất sớm, cả ở phương Đông lẫn phương Tây. Ở Việt Nam, do đặc trưng văn hoá - lịch sử cũng như điều kiện kinh tế - xã hội, đối với văn nhân trung đại, văn học là cơ sở quan trong bậc nhất để thể hiện bản sắc con người của mình. Sự thể hiện ấy, một mặt nó bộc lộ nhân vị, mặt khác, nó tạo nên phong cách nhà văn. Mở rộng hơn, “văn là người” còn có ý nghĩa văn học vì con người, làm nhân đạo hóa con người. Sử dụng phương pháp văn hoá - xã hội, so sánh và thao tác phân tích - tổng hợp, bài viết làm nổi rõ vấn đề “văn là người” thời trung đại trong cái nhìn tham chiếu với quan niệm hiện đại.