SIÊU TIỂU THUYẾT VÀ KHẢI HUYỀN MUỘN CỦA NGUYỄN VIỆT HÀ
DOI:
https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0012Từ khóa:
Khải huyền muộn, Nguyễn Việt Hà, Siêu tiểu thuyếtTóm tắt
Siêu tiểu thuyết (metafiction) là tiểu thuyết viết về nghề tiểu thuyết. Đây là loại tiểu thuyết đòi hỏi sự tương tác, giải mã giữa người đọc, người viết và tác phẩm. Thế giới bên trong và bên ngoài văn bản trở nên khó phân định. Với Khải huyền muộn, người đọc được sáng tạo một cách tiếp cận của riêng mình. Ở đó, thế giới hiện thực và hư cấu bị lẫn lộn. Nhà văn phơi bày quá trình sáng tạo nghệ thuật trong tác phẩm nhưng chính thế giới đó lại tạo sự mơ hồ cho người đọc. Vận dụng những lý thuyết về thể loại, kết hợp phân tích, so sánh, dưới góc nhìn thi pháp học, bài báo sẽ nghiên cứu trường hợp Khải huyền muộn ở những góc độ: cấu trúc văn bản, nhân vật người kể chuyện, tính đa thanh của trò chơi ngôn ngữ.
Tài liệu tham khảo
[1] Federman R, (1993). Surfiction: A postmodern position, in Critifiction: Postmodern essay, University of New York Press, Albany, p.37.
[2] NTT Hiếu, (2012). Nghệ thuật siêu tiểu thuyết trong Nếu một đêm đông có người lữ khách của Italo Calvino. Khóa luận đại học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp. Hồ Chí Minh.
[3] PN Lan, (2015). Văn học siêu hư cấu và cảm quan hậu hiện đại trong văn xuôi Việt Nam thời đầu đổi mới. Luận án Tiến sĩ. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp. Hồ Chí Minh.
[4] TT Thủy, (2016). Siêu tiểu thuyết của thời hậu hiện đại. Nguồn http://ttntt.free.fr/archive/TrinhthanhthuyB.html truy cập ngày 15/6/2025.
[5] TPV Anh, (2017). Siêu hư cấu như một trò chơi cấu trúc trong tiểu thuyết Việt Nam đầu thế kỉ XXI. Tạp chí Văn nghệ Quân đội Online. http://vannghequandoi.com.vn/binh-luan-van-nghe/sieu-hu-cau-nhu-mot-tro-choi-cau-truc-trong-tieu-thuyet-viet-nam-dau-the-ki-xxi-10820_114.html truy cập ngày 15/6/2025.
[6] PTX Cao, (2018). Dẫn nhập vào lí thuyết siêu hư cấu của Patricia Waugh. Tạp chí Sông hương Online. http://tapchisonghuong.com.vn/tintuc/p0/c7/n26526/Dan-nhap-vao-ly-thuyet-sieu-hu-cau-cua-Patricia-Waugh.html. truy cập ngày 15/6/2025.
[7] NP Khánh, (2020). Siêu hư cấu và hiệu ứng droste trong tiểu thuyết Nếu một đêm đông có người lữ khách của Italo Calvino. Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn và Giáo dục. Tập 10, Số đặc biệt, tr.95-104.
[8] DN Nguyện, (2022). “Metafiction” trong tiểu thuyết Việt Nam Nguồn: https://usvietnam.uoregon.edu/metafiction-trong-tie%CC%89u-thuyet-vie%CC%A3t-nam/ truy cập ngày 15/6/2025.
[9] NV Hà, (in lần thứ 2, 2022). Khải huyền muộn. NXB Trẻ, Tp. Hồ Chí Minh.
[10] Auster P, (2007). Trần trụi với văn chương (Trịnh Lữ dịch). NXB Phụ nữ.
[11] B Ninh, (2011). Nỗi buồn chiến tranh. NXB Trẻ, Tp. Hồ Chí Minh.
[12] N Chiêu, (2012). Tổ tiên ta – cột mốc về dịch thuật. Nguồn http://thethaovanhoa.vn truy cập 20/6/2025.
[13] Waugh P, (1984). Metafiction – The theory and practice of self-conscious fiction, London and New York, Methuen & Co.Ltd, p.68.
[14] Bakhtin M, (1992). Lý luận và thi pháp tiểu thuyết (Phạm Vĩnh Cư tuyển chọn, dịch và giới thiệu). Trường viết văn Nguyễn Du, Hà Nội.
[15] LH Bắc (chủ biên, 2013). Phê bình văn học hậu hiện đại Việt Nam. NXB Tri thức, Hà Nội.
