CHIẾN LƯỢC TUYÊN TRUYỀN ĐỐI NGOẠI VÀ ĐỊNH HÌNH NHẬN THỨC QUỐC TẾ CỦA TRUNG QUỐC TRONG SÁNG KIẾN VÀNH ĐAI, CON ĐƯỜNG VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0002Từ khóa:
chiến lược tuyên truyền, quyền lực mềm, sáng kiến Vành đai và con đường, Trung Quốc, Việt NamTóm tắt
Bài viết này phân tích vai trò kép của Sáng kiến Vành đai và con đường: vừa là động lực thúc đẩy kết nối kinh tế, vừa là phương tiện hữu hiệu để định hình hình ảnh quốc gia, lan tỏa mô hình phát triển và mở rộng ảnh hưởng chính trị của Trung Quốc trên trường quốc tế. Nghiên cứu sử dụng khung lý thuyết về quyền lực mềm và quyền lực sắc bén để đánh giá các cơ chế tuyên truyền của BRI, bao gồm việc xây dựng mạng lưới truyền thông, thâm nhập học thuật, và ngoại giao số. Kết quả nghiên cứu cho thấy BRI đã thành công trong việc tạo dựng một hệ sinh thái ảnh hưởng đa chiều, biến các dự án hạ tầng thành công cụ quảng bá tầm nhìn và giá trị của Trung Quốc. Tuy nhiên, sáng kiến này cũng đặt ra những thách thức đáng kể về an ninh, chủ quyền và rủi ro nợ công đối với các quốc gia tham gia, đặc biệt là Việt Nam. Từ đó, bài viết đề xuất các hàm ý chính sách quan trọng cho Việt Nam, nhấn mạnh sự cần thiết của một cách tiếp cận thận trọng, cân bằng, nhằm tối đa hóa cơ hội phát triển đồng thời giảm thiểu các rủi ro chiến lược và bảo vệ lợi ích quốc gia cốt lõi.
Tài liệu tham khảo
[1] NT Hà, (2024). Sáng kiến “vành đai, con đường” của Trung Quốc: Một thập kỉ nhìn lại. Tạp chí Lí luận chính trị điện tử. Truy cập từ https://lyluanchinhtri.vn/sang-kien-vanh-dai-va-con-duong-cua-trung-quoc-va-co-hoi-thach-thuc-doi-voi-viet-nam-2299.html
[2] Đảng Cộng sản Trung Quốc, (2022), Toàn văn báo cáo tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XX. http://hochiminhcity.china-consulate.gov.cn/xwdt/202210/t20221026_10792286.html.
[3] NTT Giang, (2024). Kinh nghiệm của Trung Quốc trong phát huy vai trò của công tác tuyên truyền, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, chế độ chính trị. Lí luận chính trị và Truyền thông, (01/2023)
[4] Christoph N, (2023). China Belt and Road Initiative (BRI) Investment Report 2023 H1. ResearchGate. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.13892.19841
[5] Ali Keya Anami, (2024). China’s Belt and Road Initiative (BRI) and its role in developing Africa’s economies. Case study: Kenya’s Standard Gauge Railway (SGR). Magna Scientia Advanced Research and Reviews, 10(1), 001–013. https://doi.org/10.30574/msarr.2024.10.1.0152
[6] NT Quý, (2024). Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc và một số kiến nghị hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học Việt - Trung. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 20(02), 67–73. https://doi.org/10.15625/2615-8957/12410211
[7] Đảng Cộng sản Trung Quốc (2022), Toàn văn báo cáo tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XX. http://hochiminhcity.china-consulate.gov.cn/xwdt/202210/t20221026_10792286.html.
[8] Voon JP & Xu X, (2020). Impact of the Belt and Road Initiative on China’s soft power: preliminary evidence. Asia-Pacific Journal of Accounting & Economics, 27(1), 120–131. https://doi.org/10.1080/16081625.2020.1686841
[9] Oliveira GdLT, Murton G, Rippa A, Harlan T & Yang Y, (2020). China’s Belt and Road Initiative: Views from the ground. Political Geography, 82, 102225. https://doi.org/10.1016/j.polgeo.2020.102225
[10] People's Daily, (2019). Belt and Road News Network. Truy cập từ https://peoplesdaily.pdnews.cn/about-brnn/er/30001308800
[11] People's Daily Online, (2022). BRNN facilitates media cooperation along Belt and Road. People's Daily Online. Truy cập từ https://en.people.cn/n3/2022/1219/c90000-10185831.html
[12] NT Quý, (2024). Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc và một số kiến nghị hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học Việt - Trung. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 20(02), 67–73. https://doi.org/10.15625/2615-8957/12410211
[13] China Global Competition Tracker, (2024, 27 tháng 3). The Digital Silk Road: A growing priority for Beijing as its tech champions expand overseas (No. 1, March 2024). https://merics.org/en/tracker/digital-silk-road-growing-priority-beijing-its-tech-champions-expand-overseas?utm_source=chatgpt.com
[14] Xinhua, (2023, October 11). Key takeaways from BRI white paper. Truy cập từ https://english.news.cn/20231011/530a2118742b450c954e7d4d7f5756a5/c.html
[15] HH Anh, (2024). Mười năm Sáng kiến “Vành đai, Con đường”: Thực trạng và triển vọng. Tạp chí Cộng sản điện tử. Truy cập từ https://tuyengiao.vn/nghien-cuu/ly-luan/muoi-nam-sang-kien-vanh-dai-con-duong-thuc-trang-va-trien-vong-150771



