CHƯƠNG TRÌNH BÌNH ĐỊNH CỦA MỸ VÀ CHÍNH QUYỀN SÀI GÒN Ở MIỀN NAM VIỆT NAM (11/1963-01/1969) - TRƯỜNG HỢP LONG AN
DOI:
https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0009Từ khóa:
chương trình bình định, “Cuộc chiến tranh khác”, chiến dịch bình định Long An, chiến dịch EnterpriseTóm tắt
Kế thừa và mở rộng cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, chính quyền Mỹ dưới sự lãnh đạo Tổng thống Lyndon B. Johnson (11/1963 - 01/1969) đã áp dụng nhiều biện pháp, thủ đoạn bình định trên khắp các địa phương miền Nam, trong đó có Long An. Tại đây, các kế hoạch/dự án bình định được Phái bộ Mỹ và chính quyền trung ương Sài Gòn cụ thể hóa với mức độ ưu tiên đặc biệt cả về nguồn lực lẫn tổ chức thực hiện nhằm thu phục “trái tim và khối óc” dân chúng cũng như ngăn chặn và tiêu diệt phong trào cách mạng ở cơ sở. Long An trở thành “tỉnh kiểu mẫu” trong chương trình bình định của Mỹ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam Việt Nam (11/1963-01/1969). Bài viết tập trung phân tích, làm rõ quá trình tổ chức và thực hiện chương trình bình định của Mỹ và chính quyền Sài Gòn ở Long An qua hai giai đoạn, tương ứng với chương trình bình định trọng điểm và “cuộc chiến tranh khác” ở miền Nam Việt Nam; đánh giá kết quả của các kế hoạch bình định đó.
Tài liệu tham khảo
[1] Humphrey DC, (1998). Foreign Relations of the United States, 1964–1968 (Vol. IV: Vietnam–1966). United States Government Printing Office, Washington.
[2] Race J, (1973). War Comes to Long An – Revolutionary Conflict in a Vietnamese Province. University of California, Berkeley.
[3] TV Giàu, (1988). Long An – 21 năm đánh Mỹ. NXB Long An, Long An.
[4] Đảng ủy quân sự tỉnh Long An, (2017). Lịch sử Đảng bộ quân sự tỉnh Long An (1945–2010). NXB Quân đội nhân dân, Hà Nội.
[5] Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7, (2011). Lịch sử miền Đông Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ kháng chiến (1945–1975). NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
[6] Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 9, (1998). Quân khu 8 – Ba mươi năm kháng chiến (1945–1975). NXB Quân đội nhân dân, Hà Nội.
[7] NM Đường (chủ biên), (2001). Khu VIII – Trung Nam Bộ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954–1975). NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
[8] Hunt RA, (1995). Pacification – The American Struggle for Vietnam’s Hearts and Minds. Westview Press, Colorado.
[9] Glennon JP, (1991). Foreign Relations of the United States, 1961–1963 (Vol. IV: Vietnam, August–December 1963). United States Government Printing Office, Washington.
[10] The Senator Gravel Edition, (1971). The Pentagon Papers – The Defense Department History of United States Decisionmaking on Vietnam (Vol. II). Beacon Press, Boston.
[11] Tỉnh Long An. Đề cương báo cáo tổng kết tình hình chống âm mưu bình định đánh phá có trọng điểm của địch năm 1964, 1965 và 6 tháng đầu 1966. Tài liệu lưu tại Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam, Kí hiệu kho: QK2422.
[12] Vietnam Center and Sam Johnson Vietnam Archive, Texas Tech University, (23 June 2025). Report – Provincial Representative Report: Long An Province, 01 January 1964, (Box 02, Folder 10, Rufus Phillips Collection). https://www.vietnam.ttu.edu/virtualarchive/items.php?item=23970210015.
[13] Ban Tổng kết chiến tranh B2, (1977). Báo cáo tình hình quân sự địch ở miền Nam năm 1964. Tài liệu lưu tại Phòng Khoa học quân sự Quân khu 9.
[14] Vietnam Center and Sam Johnson Vietnam Archive, Texas Tech University, (23 June 2025). Report - Provincial Report: Long An Province, 7 May 1964, (Box 02, Folder 13, Vincent Puritano Collection). https://www.vietnam.ttu.edu/virtualarchive/items.php?item=21470213008.
[15] Ban Tổng kết chiến tranh B2, (1977). Tình hình cơ bản về lực lượng vũ trang địch ở miền Nam Việt Nam 1964. Tài liệu lưu tại Phòng Khoa học quân sự Quân khu 9.
[16] Chiến trường Long An qua các giai đoạn kháng chiến chống Mỹ (1954–1975). Tài liệu lưu tại Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam, Kí hiệu kho: TK5604.
[17] Phông Ủy ban lãnh đạo quốc gia. Huấn thị về đường lối bình định quốc gia, Hồ sơ số 26. Trung tâm Lưu trữ quốc gia II.
[18] Phông sưu tập tư liệu. Chương trình hoạt động của Bộ Xây dựng nông thôn 1966. Trung tâm Lưu trữ quốc gia II, Kí hiệu tài liệu VN1648.
[19] Military History Branch, Office of the Secretary, Joint Staff, Military Assistance Command, Vietnam, (1966). Command History 1966. California.
[20] Villard EB, (2017). Combat Operations: Staying the Course, October 1967 to September 1968. Center of Military History, United States Army, Washington, D.C.
[21] Military History Branch, Office of the Secretary, Joint Staff, Military Assistance Command, Vietnam, (1967). Command History 1967, Vol. I. California.
[22] Ban Tổng kết chiến tranh B2, (1977). C457, số 39/A3/ĐB ngày 13 tháng 6 năm 1967 – Thông báo đặc biệt: Tài liệu về xây dựng nông thôn của Ngụy. Tài liệu lưu tại Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam, Kí hiệu kho: TWC2976.
[23] Military History Branch, Office of the Secretary, Joint Staff, Military Assistance Command, Vietnam, (1968). Command History 1968, Vol. II. California.
[24] Phông Hội đồng an ninh và phát triển. Huấn thị Kế hoạch tấn công bình định đặc biệt số 4306/XDNT/51 ngày 19 tháng 10 năm 1968 của Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng Bình định và Xây dựng Trung ương, Hồ sơ số 18. Trung tâm Lưu trữ quốc gia II.
