TIỂU THUYẾT LỊCH SỬ MỆNH ĐẾ VƯƠNG NHÌN TỪ LÍ THUYẾT DIỄN NGÔN

Tóm tắt

Bài viết vận dụng lí thuyết diễn ngôn của Mikhail Bakhtin và Michel Foucault để phân tích tiểu thuyết lịch sử Mệnh Đế vương như một không gian kiến tạo và đối thoại lịch sử. Nhìn từ lí thuyết của Bakhtin, tác phẩm được nhận diện bởi tính đối thoại, nơi nhiều tiếng nói – từ chính thống đến bên lề – cùng tồn tại và tương tác, qua đó làm phong phú cách hiểu về quá khứ. Đồng thời, hướng tiếp cận của Foucault giúp làm rõ cách các diễn ngôn quyền lực vận hành trong văn bản, góp phần xác lập các “chân lí” về chính danh, quyền lực và trật tự xã hội. Thông qua việc kết hợp hai hướng nghiên cứu của lí thuyết diễn ngôn, bài viết cho thấy Mệnh Đế vương không chỉ tái hiện lịch sử mà còn tham gia vào quá trình tái cấu trúc lịch sử. Các nhân vật và sự kiện được tổ chức trong mạng lưới diễn ngôn đa tầng, nơi các giá trị và ý nghĩa luôn ở trạng thái vận động và thương lượng. Từ đó, nghiên cứu khẳng định vai trò của văn học như một thực hành diễn ngôn có khả năng mở rộng không gian đối thoại, đồng thời góp phần nhận diện và giải cấu trúc các diễn ngôn lịch sử trong bối cảnh đương đại.