CẢM THỨC VỀ CỘI NGUỒN VÀ NƠI CHỐN TRONG DẶM NGÀN HƯƠNG CỐM MẸ CỦA NGUYỄN THAM THIỆN KẾ - Thị Bích Hồng, Đặng (Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội: Khoa học Xã hội, 2024)
Trong bài viết này, chúng tôi đọc Dặm ngàn hương cốm Mẹ của Nguyễn Tham Thiện Kế để làm rõ cách nhà văn kiến tạo cảm thức về cội nguồn, nơi chốn qua chiến lược tái cấu trúc lãnh thổ văn hóa. Chiến lược này, như Donelle N. Dreese đã trình bày, liên quan đến sự tuyên bố về đất đai bằng cách nhớ lại cảnh quan trong quá khứ và kể câu chuyện về đặc trưng văn hóa của nó. Bài viết sẽ liên kết những mô tả của Nguyễn Tham Thiện Kế về không gian quê nhà với những mô tả của Dreese về cảm thức cội nguồn và nơi chốn. Trong Dặm ngàn hương cốm Mẹ, cảm thức này gắn với không gian địa – văn hóa vùng Bắc Bộ. Qua trang viết, nhà văn phục dựng mạch nguồn truyện kể dân gian và những câu chuyện về lịch sử vùng đất, đặc biệt là dấu ấn văn hóa ẩm thực, kiến trúc. Cảm thức về cội nguồn, nơi chốn trong tập tùy bút này là con đường giúp nhà văn tìm thấy sự kết nối với chính mình và với môi trường xung quanh.