CẢNH QUAN THIÊNG TRONG TIỂU THUYẾT VIẾT VỀ TÂY NGUYÊN: TỪ CẤU TRÚC VĂN HÓA - TÂM LINH ĐẾN XUNG ĐỘT BẢO TỒN - Thị Yến Nhung, Nguyễn (Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội: Khoa học Xã hội, 2026)
Nghiên cứu này khảo sát khái niệm cảnh quan thiêng (Sacred Landscapes) trong các tiểu thuyết về Tây Nguyên, tiếp cận cấu trúc này như một “kí hiệu kép” (dual sign) phản ánh sự giao thoa giữa không gian sinh tồn thực tại và chiều kích siêu hình của tín ngưỡng nguyên thủy (Yàng và tổ tiên). Dựa trên phương pháp phân tích diễn ngôn, phê bình cảnh quan cùng cách tiếp cận liên ngành văn hóa học - nhân học, bài viết phân tích các sáng tác tiêu biểu của Vũ Hạnh, Trung Trung Đỉnh, Thu Loan và Đặng Bá Canh. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, cảnh quan thiêng được kiến tạo từ hệ thống niềm tin, thực hành nghi lễ và kí ức cộng đồng; tuy nhiên, không gian này đang đối diện với sự đứt gãy sâu sắc dưới tác động của quá trình hiện đại hóa và đô thị hóa. Sự rạn nứt này không chỉ để lại những hệ lụy về mặt sinh thái học mà còn dẫn đến sự khủng hoảng trầm trọng về căn tính văn hóa bản địa. Qua đó, bài báo khẳng định chức năng của văn chương như một phương thức lưu trữ kí ức và thiết lập diễn ngôn kháng cự, góp phần bảo vệ các giá trị nhân văn cốt lõi của không gian văn hóa Tây Nguyên.