TIẾP CẬN NGHĨA LIÊN NHÂN Ở CẤP ĐỘ CÚ: SO SÁNH LÍ THUYẾT TÌNH THÁI VÀ NGỮ PHÁP CHỨC NĂNG HỆ THỐNG - Ngọc Thanh Trúc, Hoàng; Thị Thùy Dung, Phạm; Tuấn Ly, Phan (Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội: Khoa học Xã hội, 2026)
Bài viết so sánh hai khung lí thuyết phân tích nghĩa liên nhân ở cấp độ cú là Tình thái của Palmer (1986) và Ngữ pháp Chức năng hệ thống của Halliday (1994). Chúng tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu từ góc nhìn định tính, bao gồm: tổng hợp, phân tích và so sánh. Kết quả nghiên cứu cho thấy các điểm tương đồng và khác biệt của hai trường phái lí thuyết này trong việc tiếp cận cú. Điểm tương đồng bao gồm: cả hai đều quan tâm đến các thành phần động từ của cú; cả hai đều xem nghĩa liên nhân gắn liền với con người trong giao tiếp. Điểm khác biệt bao gồm: thứ nhất, lí thuyết Tình thái bắt nguồn từ ngữ pháp truyền thống, cho rằng tình thái là phạm trù ngữ pháp của động từ, trong khi NPCNHT bắt nguồn từ chức năng luận và cho rằng nghĩa liên nhân bao gồm một hệ thống phức hợp nhiều yếu tố; thứ hai, lí thuyết Tình thái xem nghĩa liên nhân mang tính đơn chiều, trong khi NPTCNHT xem nghĩa liên nhân mang tính song chiều.