DIỄN GIẢI VĂN HỌC VỀ VAI TRÒ CỦA NỮ GIỚI TRONG CHIẾN TRANH: TRƯỜNG HỢP ĂN MÀY DĨ VÃNG CỦA CHU LAI - Thị Bích Hồng, Đặng (Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội: Khoa học Xã hội, 2025)
Ăn mày dĩ vãng là một trong những tiểu thuyết xuất sắc của nhà văn Chu Lai – người chuyên viết về đề tài chiến tranh và người lính. Diễn giải về vai trò của nữ giới trong chiến tranh, cuốn tiểu thuyết này đã kiến tạo huyền thoại khác về người anh hùng. Trên cơ sở lí thuyết phê bình nữ quyền, bài viết sử dụng các phương pháp nghiên cứu trường hợp, lịch sử xã hội, thống kê, phân tích tổng hợp để cho thấy cách Chu Lai viết về vai trò của nữ giới trong chiến tranh. Họ tham dự vào không gian chiến trường – không gian vốn được hình dung như một nơi chỉ dành cho nam giới bằng nhiều cách khác nhau: là người nữ chiến sĩ anh hùng trực tiếp cầm vũ khí chiến đấu với quân thù; là người chăm sóc, chữa lành vết thương và tạo ra sự cân bằng trong đời sống tâm sinh lí cho các chiến sĩ. Sự tiếp cận hình tượng nhân vật nữ từ góc độ này tạo nên tiếng nói đối thoại với trật tự giới tính truyền thống.