INDIGENOUS KNOWLEDGE IN MANAGEMENT AND EXPLOITATION OF FOREST RESOURCES OF THE BANA ETHNIC COMMUNITY IN VAN CANH DISTRICT, BINH DINH PROVINCE
DOI:
https://doi.org/10.18173/2354-1067.2025-0046Keywords:
indigenous knowledge, forest resource exploitation, Bana ethnic group, Binh Dinh provinceAbstract
Indigenous knowledge reflects how communities interact with and adapt to their natural and social environments. The article applies the method of analysis, synthesis, field surveys, and interviews to study the current status of indigenous knowledge of the Bana ethnic community in Van Canh district, Binh Dinh province, in relation to forest resource exploitation for livelihood development. The results show that the Bana possess rich indigenous knowledge in forest classification, rules of forest clearance, and the use of forest products. These are valuable cultural values that need to be preserved and conserved, especially conventions and customary laws that are considered “common conduct” rules contributing significantly to stabilizing social order and developing the community.
References
[1] NV Lệ & HN Thu (đồng chủ biên), 2017. Tri thức bản địa của các tộc người thiểu số tại chỗ ở Đắk Nông. NXB Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hồ Chí Minh.
[2] NV Lệ, HN Thu & NTP Lan (đồng chủ biên), 2016. Tri thức bản địa của các tộc người thiểu số ở Đông Nam Bộ trong tiến trình phát triển xã hội ở Việt Nam. NXB Chính trị Quốc gia sự thật, Hà Nội.
[3] Ngân hàng Thế giới, 1998. Tri thức bản địa cho sự phát triển.
[4] Ellen, Roy & Harris, Holly, 2010. Tri thức bản địa về môi trường và những biến đổi, các quan điểm nhân học phê phán. NXB Thế giới, Hà Nội.
[5] NX Sao, 2012. Tri thức bản địa trong canh tác lúa nương truyền thống của người Thái ở các xã miền núi phía tây Thanh Hóa , Tạp chí Dân tộc học số 1, trang 31-35.
[6] NN Thanh (chủ biên), 2011. Tri thức địa phương trong sử dụng và quản lí tài nguyên thiên nhiên. NXB Hà Nội, Hà Nội.
[7] NN Thanh & TH Thu (chủ biên), 2009. Tri thức địa phương của người Mường trong sử dụng và quản lí tài nguyên thiên nhiên. NXB Khoa học xã hội, Hà Nội.
[8] DQ Phương, 2007. Cộng đồng các dân tộc với việc sử dụng tài nguyên đất và rừng, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững ở tỉnh Thái Nguyên, Luận án Tiến sĩ Địa lí, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
[9] NT Hoa, 2019. Sử dụng tài nguyên đất và rừng trong sản xuất nông, lâm nghiệp của cộng đồng các dân tộc ở tỉnh Yên Bái, Luận án Tiến sĩ Địa lí học, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên.
[10] ĐT Nhuần, 2020. Sản xuất NLN với việc sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên của dân tộc Thái ở tỉnh Sơn La, Luận án Tiến sĩ Địa lí học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
[11] Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Định, 2022. Phương án phát triển tổng thể kinh tế - xã hội của huyện Vân Canh thời kỳ 2021 – 2030, Bình Định.
[12] Cục thống kê tỉnh Bình Định, 2024. Niên giám thống kê Vân Canh năm 2023, Bình Định.
[13] Phòng Dân tộc huyện Vân Canh, 2024. Các báo cáo thống kê về dân tộc thiểu số và nét đẹp văn hoá cộng đồng dân tộc huyện Vân Canh, Bình Định.
[14] Văn phòng Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Định. Giới thiệu các thành phần dân tộc ở tỉnh Bình Định, truy cập https://vpub.binhdinh.gov.vn/gioi-thieu/cac-dan-toc-thieu-so.
[15] Pam McElwee, 2010. Việt Nam có tri thức bản địa không?, (Vũ Thị Diệu Hương dịch). Kỷ yếu Hội thảo Hiện đại và động thái của truyền thống ở Việt Nam: Những cách tiếp cận nhân học. NXB Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hồ Chí Minh.
[16] Chính phủ, 2011. Nghị định 05/2011/NĐ-CP về Công tác dân tộc, Hà Nội.
[17] Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội huyện Vân Canh, 2015 – 2024. Kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo huyện Vân Canh giai đoạn 2015 – 2024, Vân Canh.
[18] Ủy ban Nhân dân huyện Vân Canh, 2020 – 2024. Báo cáo thực trạng phát triển kinh tế - xã hội huyện Vân Canh giai đoạn 2020 – 2024, Vân Canh.
[19] Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, Ngân hàng phát triển châu Á, 2013. Một số vấn đề văn hoá phong tục các dân tộc ít người ở Việt Nam. NXB Đại học Cần Thơ, thành phố Cần Thơ.
