REVENUE AND EXPENDITURE IN VILLAGE GOVERNANCE IN TONKIN IN THE EARLY 20TH CENTURY: THE CASE OF CAM KHE DISTRICT, PHU THO PROVINCE
DOI:
https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0030Keywords:
reformed village regulations, village finance, Tonkin, Cam Khe, colonial administrationAbstract
In 1883 and 1884, the Nguyễn dynasty signed the Harmand and Patenôtre Treaties, after which Vietnam officially became a French colony. The French colonial administration intervened in the Vietnamese village system through the policy of village administration reform, including the reorganization of village revenues and expenditures in Tonkin. Based on more than forty reformed village regulations, this article reconstructs the financial structure of villages in Cam Khe district (Phu Tho province), a midland and mountainous area of northern Vietnam. It examines local sources of revenue, expenditure, and the mechanisms for financial management as stipulated in these conventions. The study contributes to a better understanding of French colonial administrative reform beyond the Red River Delta, highlighting both the similarities and differences between Cam Khe and other localities, as well as the coexistence of colonial financial control and traditional village self-governance.
References
- Nguyễn, D. B., & Nguyễn, T. H. (2015). Sổ chi thu của làng xã Bắc Ninh (1921 - 1945) qua hương ước cải lương. Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á, 6, 61 – 66.
- Nguyễn, L. D. (2010). Một vài nét về hương ước cải lương của huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông. Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, 10, 45-55.
- Hương ước làng Vực Câu, tổng Phú Khê, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004651, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Tang Châu, tổng Trương Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004669, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Hiền Đa, tổng Trương Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00003543, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Tiên Động, tổng Phương Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00003542, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Trung Hà, tổng Trương Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004656, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Phú Lạc, tổng Trương Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004670, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Thụy Liễu, tổng Vân Bán, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004665, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Tuy Lộc, tổng Phương Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004394, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Bình Phú, tổng Phú Khê, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00002465, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Yên Tập, tổng Phú Khê, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004657, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Sơn Tình, tổng Phú Khê, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004655, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Cát Trù, tổng Điêu Lương, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00002466, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Khổng Tước, tổng Vân Bán, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004668, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Thổ Khối, tổng Phương Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004395, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Văn Khúc, tổng Điêu Lương, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1942, kí hiệu HU00004660, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Phượng Vỹ, tổng Vân Bán, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004666, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Ngô Xá, tổng Vân Bán, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004667, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Phương Xá, tổng Phương Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004676, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước làng Tạ Xá, tổng Phú Khê, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004652, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước xã Vân Bán, tổng Vân Bán, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004664, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước xã Sơn Cương, tổng Văn Phú, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004658, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước xã Cấp Dẫn, tổng Vân Bán, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00002467, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước xã Hoàng Lương, tổng Phương Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1923, kí hiệu HU00004677, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước xã Sai Nga, tổng Văn Phú, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004673, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Hương ước xã Phiên Quân, tổng Trương Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, soạn năm 1932, kí hiệu HU00004671, lưu tại Thư viện Viện TTKHXH.
- Nguyễn, T. H, (2016). Hương ước cải lương tỉnh Bắc Ninh (1921- 1944). [Luận án Tiến sĩ Lịch sử, trường Đại học Sư phạm Hà Nội].
- Trịnh, T. H, (2021). Quản lí làng xã ở tỉnh Thái Bình qua hương ước cải lương từ năm 1921 đến năm 1945. [Luận án tiến sĩ Lịch sử, trường Đại học Sư phạm Hà Nội].
- Trần, V. M. (1924). Cải lương thực lục. Nhà in Kim Đức Giang. Hà Nội.
- Đỗ, H. N., & Phạm. Q. T. (2018). Việc thu thuế trong làng xã qua tư liệu hương ước cải lương tỉnh Thái Nguyên. Tạp chí Khoa học & Công nghệ Đại học Thái Nguyên, 183 (07), 57 - 61.
- Nguyễn, V. T., & Lê, V. P. (1927). Về việc Cải lương hương chính ở Bắc Kỳ. Nhà in Tonkinoise. Hà Nội.
- Hoàng, T. (1992). Nghị định chỉnh đốn lại Hương hội các xã An Nam ở Bắc Kỳ (Bằng chữ Quốc ngữ). Nhà in Kim Đức Giang. Hà Nội.
- Viện Sử học (1990). Nông dân và nông thôn Việt Nam thời cận đại (tập 1). NXB Khoa học – Xã hội. Hà Nội.
