“EXPLOITATION AND CONTROL”: FRENCH COLONIAL POLICY IN HAI DUONG FROM THE LATE 19TH TO EARLY 20TH CENTURY
DOI:
https://doi.org/10.18173/2354-1067.2026-0008Keywords:
Hai Duong, governing policies, colonial exploitation, patriotic movementsAbstract
This article examines French colonial policy in Hai Duong from the late 19th to the early 20th centuries, when the province was placed under a "protectorate" regime following the Harmand Treaty (1883) and the Patenôtre Treaty (1884). It analyzes the system of political, military, economic, and cultural policies implemented to strengthen colonial control and exploitation. Based on the analysis and comparison of French and Vietnamese sources, combined with historical and logical methods, the article clarifies the operating mechanisms of the colonial administrative apparatus. The results show that France established a comprehensive system of rule that tightly controlled political and social life. Hai Duong became an important economic exploitation center in Northern Vietnam, creating the conditions for the transformation of patriotic movements in Hai Duong before 1930.
References
[1] Histoire militaire de l’Indochine des débuts à nos jours, (1922). Imprimerie d’Extrême-Orient.
[2] Piglowski (A), (1930). Histoire de la Garde Indigène de L’Annam-Tonkin, Tome I, Hanoi.
[3] Marr DG, (1971). Vietnamese Anticolonialism (1885–1925). University of California Press, California.
[4] Dillemann, (1973). La province de Hải Dương (Tỉnh Hải Dương), Vũ Nhật Cao dịch. Thư viện Khoa học Tổng hợp Hải Hưng (ĐC.91/312 – Thư viện Hải Dương).
[5] VH Phúc (chủ biên), (2003). Lịch sử Việt Nam từ 1858 đến 1896. NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội.
[6] Tỉnh ủy – Hội đồng nhân dân – Ủy ban Nhân dân tỉnh Hải Dương, (2008). Địa chí Hải Dương, Tập III. NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[7] Tỉnh ủy – Hội đồng nhân dân – Ủy ban Nhân dân tỉnh Hải Dương, (2021). Lịch sử Hải Dương, Tập III (từ năm 1883–1945). NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội.
[8] PT Tuyết, (2010). Đô thị Hải Dương thời thuộc địa (1883–1945). Luận án Tiến sĩ Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
[9] CT Thủy, (2016). Kinh tế nông nghiệp tỉnh Hải Dương thời kì 1883–1945. Luận án Tiến sĩ Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
[10] Fourniau C, (1989). Annam – Tonkin 1885–1896: Lettrés et paysans vietnamiens face à la conquête coloniale. L’Harmattan, Paris.
[11] DK Quốc, (1999). Việt Nam những sự kiện lịch sử (1858–1918). NXB Giáo dục, Hà Nội.
[12] VV Tỉnh, (1970). “Những thay đổi địa lí các tỉnh Bắc Kỳ trong thời Pháp thuộc”. Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, số 133, 43–51.
[13] Lanessan JL, (1899). L’Indochine Française. Paris.
[14] TT Thúy, (1996). Đồn điền của người Pháp ở Bắc Kỳ (1884–1914). NXB Thế giới, Hà Nội.
[15] HT Dung, (2003). Chế độ thuế của thực dân Pháp ở Bắc Kỳ từ 1897 đến 1945. NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[16] TV Giàu, ĐX Lâm, NV Sự & ĐH Vận, (1961). Lịch sử Cận đại Việt Nam, Tập II. NXB Giáo dục, Hà Nội.
[17] NP Quang, (1995). Việt Nam Cận đại những sử liệu mới, Tập I. NXB TP. Hồ Chí Minh.
[18] Trung tâm Lưu trữ quốc gia I. Phông Phủ Thống sứ Bắc Kỳ, Hồ sơ 37582, tờ số 2.
[19] Yves Henry, (1932). Kinh tế nông nghiệp Đông Dương, Hoàng Đình Bình dịch. Phòng tư liệu Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.
[20] Tóm tắt lịch sử về tỉnh Hải Dương. Lưu tại Thư viện tỉnh Hải Dương.
[21] Trung tâm Lưu trữ quốc gia I. Rapports économiques de la province de Hải Dương des mois de janvier 1906 à juin 1909, Hồ sơ số 58-01.
